Czytaj · Skardio
Akcja toczy się w jednym zamku podzielonym zrujnowanym murem między dwóch skłóconych szlachciców - porywczego Cześnika Raptusiewicza i przebiegłego Rejenta Milczka. Bratanica Cześnika, Klara, kocha się potajemnie w synu Rejenta, Wacławie, co jest niemożliwe wobec wieloletniej wrogości rodów. Obaj starsi panowie zabiegają też o względy bogatej wdowy Podstoliny, licząc na jej majątek. Papkin, tchórzliwy samochwała na usługach Cześnika, mimowolnie pomaga zakochanym, przenosząc listy. Gdy Cześnik odkrywa, że to Wacław zalecał się do Klary pod przebraniem murarza, postanawia się zemścić, zmuszając go do podpisania intercyzy ślubnej - nieświadomie spełniając marzenia młodych. Komedia kończy się pojednaniem obu rodów i triumfem miłości nad zadawnioną kłótnią.
Przebieg wydarzeń: Cześnik planuje odbudować zburzony mur graniczny dzielący jego część zamku od posiadłości Rejenta. Poznajemy dom Cześnika, sługę Dyndalskiego oraz Papkina, a także tajemnicę uczucia łączącego Klarę z Wacławem, synem znienawidzonego sąsiada.
Przebieg wydarzeń: Klara i Wacław wymieniają listy miłosne za pośrednictwem nieświadomego swej roli Papkina. Rejent zaczyna podejrzewać knowania Cześnika i postanawia działać przeciwko niemu.
Przebieg wydarzeń: Do zamku przyjeżdża bogata wdowa Podstolina Czepiersińska, krewna Klary. Zarówno Cześnik, jak i Rejent zaczynają zabiegać o jej względy, licząc na jej majątek, co pogłębia ich rywalizację.
Przebieg wydarzeń: Rejent, chcąc pokrzyżować zamiary Cześnika i odwdzięczyć się za spór o mur, postanawia ożenić Wacława z Podstoliną, nie wiedząc o jego uczuciu do Klary.
Przebieg wydarzeń: Aby być blisko ukochanej, Wacław przebiera się za pomocnika murarskiego naprawiającego mur. Dochodzi do komicznych sytuacji, gdy Papkin i Cześnik niemal odkrywają jego prawdziwą tożsamość.
Przebieg wydarzeń: Podsłuchane rozmowy i nieporozumienia prowadzą do kolejnej kłótni między Cześnikiem a Rejentem. Wysłany z groźbami Papkin ujawnia swoje tchórzostwo w komiczny sposób, co potęguje napięcie.
Przebieg wydarzeń: Cześnik odkrywa, że przebrany murarz to Wacław, syn Rejenta. W gniewie postanawia zemścić się na Rejencie, zmuszając Wacława do natychmiastowego podpisania intercyzy ślubnej z Klarą, nie wiedząc, że właśnie to spełnia pragnienia zakochanych.
Przebieg wydarzeń: Rejent, przekonany że traci syna na rzecz wrogiej rodziny, ostatecznie godzi się z sytuacją, gdy okazuje się, że małżeństwo jest zgodne z wolą młodych. Obaj starsi panowie, zawstydzeni własną zawziętością, kończą wieloletni spór o mur.
Kto: szlachcic, właściciel jednej części zamku, opiekun Klary
Cechy: porywczy, choleryczny, uparty i pieniacki, ale w gruncie rzeczy szczery i niepozbawiony serca
W utworze: knuje małżeństwo z Podstoliną dla majątku i złości Rejentowi, w gniewie wymusza na Wacławie ślub z Klarą jako zemstę, nieświadomie przyczyniając się do szczęścia młodych
Kto: szlachcic, sąsiad i wieloletni rywal Cześnika, ojciec Wacława
Cechy: przebiegły, chytry, małomówny i wyrachowany intrygant, dba przede wszystkim o korzyści materialne
W utworze: spiskuje przeciwko Cześnikowi i próbuje pokrzyżować plany syna, ostatecznie musi pogodzić się z małżeństwem Wacława i Klary
Kto: bratanica Cześnika, mieszka pod jego opieką w zamku
Cechy: żywa, sprytna i zdeterminowana, potrafi prowadzić własne intrygi, by być blisko ukochanego
W utworze: wraz z Wacławem doprowadza do szczęśliwego zakończenia dzięki wspólnej przebiegłości
Kto: syn Rejenta, zakochany w Klarze
Cechy: odważny, pomysłowy i zakochany, gotowy na ryzykowne podstępy, by zdobyć ukochaną
W utworze: przebiera się za murarza, zostaje zdemaskowany, lecz dzięki zbiegowi okoliczności zdobywa rękę Klary
Kto: bogata wdowa, krewna Klary, o której względy zabiegają obaj starsi panowie
Cechy: próżna, zalotna i wyrachowana, kokietuje jednocześnie Cześnika i Rejenta dla własnej korzyści
W utworze: jej matrymonialne zabiegi kończą się zaręczynami z Cześnikiem, co sam Cześnik ogłasza pod koniec sztuki
Kto: domownik i samozwańczy żołnierz na usługach Cześnika
Cechy: tchórzliwy samochwał, komiczny blagier uwielbiający opowiadać o rzekomych wyczynach wojennych
W utworze: mimowolnie pośredniczy w korespondencji zakochanych, a jego tchórzostwo ujawnia się w kluczowych momentach, dostarczając komizmu
Kto: stary, wierny sługa Cześnika
Cechy: uległy, posłuszny i komiczny przez stałe powtarzanie słowa ‚słyszę' w odpowiedzi na polecenia pana
W utworze: towarzyszy Cześnikowi przez całą akcję, realizując jego polecenia bez sprzeciwu
Jak: tytułowa zemsta Cześnika na Rejencie - wymuszenie na Wacławiu ślubu z Klarą - paradoksalnie spełnia marzenia zakochanych i prowadzi do zgody obu rodów, co pokazuje bezsens wieloletniej wrogości
Gdzie: finałowa scena wymuszonego podpisania intercyzy ślubnej przez Cześnika
Jak: Klara i Wacław muszą ukrywać uczucie z powodu konfliktu opiekunów, a ich spryt i determinacja ostatecznie przełamują bariery narzucone przez dorosłych
Gdzie: potajemna korespondencja, przebranie Wacława za murarza, finałowe ujawnienie uczucia
Jak: Fredro wyśmiewa szlachecki zwyczaj prowadzenia wieloletnich, kosztownych sporów o błahostki - tu o zrujnowany mur, pokazując jałowość takich konfliktów
Gdzie: spory Cześnika i Rejenta o mur i o prawo do jego naprawy
Jak: wiele postaci gra role niezgodne z prawdą - Papkin udaje bohatera, Podstolina udaje zainteresowanie obydwoma zalotnikami, Wacław udaje murarza - komedia pokazuje, jak maski prowadzą do nieporozumień, ale i do komicznych rozwiązań
Gdzie: przechwałki Papkina, podwójna gra Podstoliny, przebranie Wacława
Jak: zarówno Cześnik, jak i Rejent zabiegają o rękę Podstoliny głównie z powodu jej majątku, co kontrastuje z bezinteresownym uczuciem młodej pary
Gdzie: zaloty obu starszych panów do Podstoliny, plan Rejenta ożenienia Wacława z wdową
Co to: wspólna siedziba dwóch skłóconych rodów szlacheckich, podzielona na dwie części
Znaczenie: symbolizuje absurdalność sąsiedzkiej wrogości - obie rodziny żyją obok siebie, lecz dzieli je mur i uraza
Co to: zrujnowana ściana dzieląca posiadłości Cześnika i Rejenta
Znaczenie: symbol bezsensownego, zadawnionego konfliktu szlacheckiego oraz przeszkoda fizyczna dzieląca zakochanych
Co to: pokój bratanicy Cześnika w zamku
Znaczenie: przestrzeń prywatna, w której rodzi się i rozwija potajemna miłość Klary i Wacława
Co to: wspólna przestrzeń przed zamkiem, gdzie pracują murarze
Znaczenie: miejsce ścierania się interesów obu rodów - publiczna scena konfliktu i podstępów
Kobieto, puchu marny, ty wietrzna istoto!
Statystyka, panie dzieju, nic a nic nie zawodzi.
Mocium panie
Słyszę! słyszę!
Wet za wet, Mocium panie.
Trzy pytania za darmo — bez zakładania konta.
Każda otwarta lektura zostaje na Twojej półce na zawsze. Do egzaminu końcowego masz je wszystkie w jednym miejscu, a egzamin próbny losuje z nich pytania.
Jedna lektura z pełnymi narzędziami — za darmo, bez karty, bez limitu czasu.
Załóż darmowe kontoWpisz dowolny tytuł — dostaniesz to samo w 30 sekund.
Materiał przygotowany przez sztuczną inteligencję. Kluczowe fakty warto sprawdzić.
Skardio